विरार-दहाणू चौपदरीकरणाला वेग! रेल्वे रो-रो ट्रॉलीचा अनोखा वापर
विरार-दहाणू रेल्वे मार्गाच्या चौपदरीकरण प्रकल्पाला आता वेग आला असून, वसई-वैतरणा परिसरातील दलदलीच्या आणि दुर्गम भागात काम करण्यासाठी रेल्वेवर धावणाऱ्या रो-रो ट्रॉलीचा वापर करण्यात येत आहे.
वैतरणा नदीच्या परिसरात रस्त्याने बांधकाम साहित्य पोहोचवणे अत्यंत आव्हानात्मक आहे. त्यामुळे काँक्रीट, माती आणि इतर अवजड साहित्य थेट रेल्वे मार्गावरून वाहून नेण्यासाठी या विशेष ट्रॉलीची मदत घेतली जात आहे. विशेष म्हणजे, विद्यमान डीएफसीसीआयएल पुलाचा वापर केल्यामुळे दलदलीच्या भागातून तात्पुरते रस्ते तयार करण्याची गरज कमी झाली आहे.
या प्रकल्पाअंतर्गत वैतरणा नदीवर दोन नवीन ब्रॉडगेज रेल्वे पूल उभारले जात आहेत. ब्रिज क्रमांक ९२ ची लांबी ६२८ मीटर, तर ब्रिज क्रमांक ९३ ची लांबी ५१५ मीटर आहे. या दोन्ही पुलांवर चार ब्रॉडगेज रेल्वे मार्गांची सुविधा उपलब्ध होणार आहे.
या पुलांचे काम पूर्ण झाल्यानंतर उपनगरीय लोकल आणि लांब पल्ल्याच्या मेल-एक्सप्रेस गाड्यांसाठी स्वतंत्र मार्ग उपलब्ध होणार आहेत. त्यामुळे रेल्वे वाहतूक अधिक सुरळीत होऊन वेळेचे नियोजन, कार्यक्षमता आणि प्रवाशांची सुरक्षितता सुधारण्याची अपेक्षा आहे.
या रो-रो ट्रॉलीची लांबी ८ मीटर आणि रुंदी ३ मीटर असून, तिची सैद्धांतिक क्षमता ७० टन आणि प्रत्यक्ष कामकाजातील क्षमता सुमारे ५० टन आहे. त्यामुळे अवजड बांधकाम साहित्य दुर्गम भागात पोहोचवण्यासाठी ही ट्रॉली महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
दलदलीच्या परिसरात पर्यावरणाची हानी कमी करण्यावरही विशेष भर देण्यात आला आहे. तात्पुरते रस्ते तयार करण्यासाठी होणारे खोदकाम, मातीचा भराव आणि अवजड वाहनांची वाहतूक टाळल्यामुळे वैतरणा नदीपात्र आणि आजूबाजूच्या दलदलीच्या भागावरील परिणाम कमी होण्यास मदत होत आहे.
मऊ आणि पाणथळ जमिनीवर काम करताना विशेष अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. जमिनीचे मजबुतीकरण करण्यासाठी प्रीफॅब्रिकेटेड व्हर्टिकल ड्रेन्स, तर खोल पाइलिंगसाठी विशेष गॅन्ट्री आणि इतर तांत्रिक उपाययोजनांचा वापर केला जात आहे.
सुमारे ३ हजार ५७८ कोटी रुपयांचा हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प मुंबई रेल्वे विकास महामंडळ अर्थात एमआरव्हीसीकडून मुंबई अर्बन ट्रान्सपोर्ट प्रोजेक्ट-३ अंतर्गत राबवला जात आहे. प्रकल्पाचे सुमारे ५० टक्के काम पूर्ण झाले असून, ८८ टक्के अर्थवर्क पूर्ण झाल्याची माहिती आहे.
या प्रकल्पांतर्गत ५० हून अधिक पूल आणि रोड अंडरब्रिजचे काम पूर्ण झाले आहे. तसेच विरार, वैतरणा, सफाळे, केळवे रोड, पालघर, उमरोली, बोईसर, वाणगाव आणि डहाणू रोड या नऊ स्थानकांचा पुनर्विकास करण्यात येत आहे.
एकूणच, वैतरणा नदीच्या दुर्गम आणि दलदलीच्या भागात रेल्वे रो-रो ट्रॉलीच्या मदतीने सुरू असलेले हे काम चौपदरीकरण प्रकल्पाला गती देण्यासोबतच पर्यावरणीय परिणाम कमी करण्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे ठरत आहे.